Terug naar voorpagina.

Oorsprong lijnen
Werkwijzen
Materiaal maken
Getallenlijn
Webmogelijkheden

De lijnen van het leven

Oorsprong

De oorsprong van 'De lijnen van het leven' kunt u op twee manieren interpreteren:

  1. de afgelegde weg van het zoeken van montessorileerkracht voor het basisonderwijs Jos Werkhoven naar mogelijkheden en hulpmiddelen om de kinderen méér aan te bieden dan de gangbare leerstof: leerstof die verbindingen leert ontdekken binnen het geheel wat ons gegeven is.
  2. 'De lijnen van het leven' geven ons een zicht op de oorsprong van het ontstaan van ruimte en tijd in relatie met de mens, zijn cultuur en mijzelf.

Hier klikken voor schaalbaar PDF-bestand van de lijnen, af te drukken zonder kwaliteitsverlies op elke gewenste grootte.

Ad. 1., een WOW-moment.
Jos Werkhoven was lange tijd op zoek naar mogelijkheden en hulpmiddelen om vorm te geven aan wat in het montessori-onderwijs 'kosmisch onderwijs' (= Big History) wordt genoemd.
Op zijn onderwijzersopleiding werd aan dit onderdeel amper aandacht besteed, dus moest er een eigen zoektocht gestart worden.
"Hoe kun je jonge kinderen inwijden in de kennis van alles?"
Een grote vraag, maar mijns inziens rechtvaardig omdat de gangbare leerstof slechts fragmentarisch is en weinig relaties laat ontdekken. Het is beter een goed overzicht over het geheel te hebben met de onderliggende relaties dan het kennen van stukjes gefragmenteerde kennis die op zichzelf staan.
Op een avond in november van de tachtiger jaren van de vorige eeuw stond bij een voorbereiding als bijna vanzelf het schema van 'De lijnen van het leven' op papier.
WOW!!!

Ad. 2., het fraaie overzicht.
Wat een schitterend overzicht van de totale tijd in relatie tot de mens, de cultuur, mijzelf! Dominante ontwikkelingen èn de wiskunde zorgden als vanzelf voor deze logische indeling:

  • het overzicht van de totale tijd (De lijn van het alles, 13,8 meter lengte);
  • het overzicht van de tijd van de mens (De lijn van de mens, 10 meter lengte);
  • het overzicht van de tijd van de culturen (De lijn van de cultuur, 10 meter lengte);
  • het overzicht van de tijd van het kind (De lijn van mijzelf, 10 meter lengte).

De totstandkoming van de wiskundig fraaie verdeling.
Het vertrekpunt was de oorsprong van de totale tijd en ruimte: 13,8 miljard jaar geleden. Dit werd omgezet naar één meter voor iedere miljard jaar. zo ontstond een lijn van 13,8 meter. In de onderwijspraktijk gebruikte ik ook daadwerkelijk een touw=lijn van 13,8 meter.
De belangrijkste ontwikkelingen:

  • de Big Bang (13,8 miljard jaar geleden)
  • ontstaan materie (13,77 miljard jaar geleden)
  • ontstaan sterren (13,4 miljard jaar geleden)
  • ontstaan aarde (4,6 miljard jaar geleden)
  • ontstaan leven (3,9 miljard jaar geleden)
  • ontstaan mens (tussen 8 en 1 miljoen jaar geleden; lastig te dateren wanneer we nog van 'voorouders' of echt van 'de mens' kunnen spreken)

Wel mogen we aannemen dat de ontwikkeling van 'de mens' zich binnen tien miljoen jaar heeft voltrokken.
Tien miljoen jaar is op 'De lijn van het alles' tien millimeter = 1 cm.
De mens vormde de basis voor de volgende lijn: 'De lijn van de mens'; deze telt in miljoenen, dus het was een eenvoudige stap er een lijn van 10 meter van te maken (1 meter = 1 miljoen jaar).
Één van de allerbelangrijkste ontwikkelingen binnen de tijd van de mens, de agrarisering, vond 10.000 jaar geleden plaats.
Tien duizend jaar is op 'De lijn van de mens' tien millimeter = 1 cm.
De start van de agrarisering en de direct daarop volgende vorming van beschavingen, vormde de basis voor de volgende lijn: 'De lijn van de cultuur'. De volgende stap was een logische: ook deze wordt 10 meter (1 meter = duizend jaar).
Wil het kind zichzelf op de lijn van de cultuur plaatsen (ik neem de gemiddelde leeftijd van een basisschoolleerling als voorbeeld = 10 jaar), dan heeft het daarvoor wederom 10 millimeter = 1 cm.
Tenslotte werd ook 'De lijn van mijzelf' vergroot tot 10 meter = 10 jaar.

De schoonheid van de wiskundig fraaie verdeling sprak direct tot de verbeelding:

  • De lijn van het alles telt in miljarden: 1.0003
  • De lijn van de mens telt in miljoenen: 1003
  • De lijn van de cultuur telt in duizenden: 103
  • De lijn van mijzelf telt in enen: 13

De groene kleur komt overeen met de indeling van het montessorimateriaal (zie afbeelding rechts, het vermenigvuldigbord), waar alle derde machten (=getallengroepen) dezelfde kleur groen hebben.

Toen Jos later in contact kwam met het werk van Kees Boeke ('Wij in het heelal, het heelal in ons'; later door Eams Office bewerkt en  meer bekend geworden onder de naam 'Powers of ten') was de wiskundige overeenkomst met het werk van Boeke al een schitterende beloning, nog aangenamer voelde het twee ‘raamwerken’ in handen te hebben die ons een overzicht geven van ruimte en tijd.

Terug naar voorpagina.